TT - Có thể khẳng định, Đài truyền hình TP.HCM (HTV) là một trong số ít ỏi những cơ quan báo chí tại VN mạnh dạn đầu tư và thành công với thể loại phim tài liệu, phóng sự nhiều kỳ.

Những Mekong ký sự, Ký sự hỏa xa, Hàn Quốc ký sự, Trung Hoa du ký, Ký sự Tân Đảo, Ký sự Amazon và mới nhất là Chinh phục Everest, Huyền bí sông Hằng cho thấy sự "chịu khó” trong tìm tòi, phát hiện đề tài cũng như sản xuất chương trình của HTV và các êkip làm phim.

Nếu như Mekong ký sự hay Ký sự hỏa xa khiến khán giả say mê theo dõi từng bước chân của đoàn làm phim, theo dõi những cuộc hành trình, những góc quay đẹp, những lời bình hay, để thán phục sự kỳ vĩ của dòng Mekong hay khám phá cuộc sống ở những nơi mà tàu hỏa đi qua suốt chặng đường làm phim... thì những bộ phim tư liệu gần đây trên HTV khiến khán giả thất vọng, điển hình là loạt phim về những người chinh phục đỉnh Everest và Ký sự Amazon.

Thoạt đầu, khi mới nghe giới thiệu về Ký sự Amazon, ai cũng nghĩ đến những thước phim tư liệu quí báu về dòng sông có lưu vực lớn nhất thế giới này, về nền văn minh và cuộc sống ven dòng Amazon. Nhưng hóa ra trong suốt gần 70 tập phim, chỉ có 3-4 tập nhắc đến dòng sông này một cách hết sức sơ sài, còn lại hoàn toàn là giới thiệu những điểm du lịch của một số quốc gia Nam Mỹ! Thậm chí, có tập chỉ nói về việc đoàn làm phim đi thăm và dùng bữa tại... đại sứ quán VN ở Brazil(?!).

Giọng đọc không hay đã đành, mà lời bình lại viết kém, hệt như khi khách đi du lịch, hướng dẫn viên nói thế nào thì người viết lời bình viết y chang như thế. Không đầu tư về lời văn, hình ảnh đã khiến loạt phim này cứ chiếu đều đều trên sóng HTV7 một cách nhàm chán. Hoành tráng thì hoành tráng thật mà chất lượng thì "quá bèo"! Giá như ngay lúc đầu, HTV lấy tên phim là Ký sự Nam Mỹ, may ra có phần vớt vát được về nội dung.

Giải thích cho sự sa sút này không khó, bởi các loạt phim tư liệu của HTV gần đây đều có các nhà tài trợ. Với kinh phí không nhỏ cho mỗi loạt phim, dĩ nhiên, nhà tài trợ phải nhận lại được cái - gì - đó - tương - xứng với đồng tiền mà mình bỏ ra. Và cái - gì - đó, một cách cụ thể, là các spot quảng cáo phát trước, giữa và sau chương trình.

Vào thời điểm 21g, trên sóng HTV7, một spot quảng cáo 30 giây là không dưới 50 triệu đồng. Vậy nên, để thu lại cho gần đủ số tiền tài trợ, không có cách nào khác là số tập phim phát sóng phải nhiều lên, dung lượng phim phải chia nhỏ ra và tất yếu nội dung bị loãng đi, đẩy toàn bộ chương trình đến chỗ vụn vặt (Ký sự Amazon phát sóng vào các ngày thứ hai, ba, tư năm hằng tuần, từ 2-7 đến 14-11, như vậy tổng cộng có đến... 79 tập!).

Chinh phục Everest được người VN mong chờ, bởi lẽ đây sẽ là lần đầu tiên có thể có người VN lên đến "nóc nhà thế giới". Cũng chính bởi kinh phí mà Tân Hiệp Phát group (THP) (chủ nhãn hàng Number One) phải bỏ ra "khá nặng ký”, nên chương trình được phát liên tục cả tuần. Cũng là một sự chạy đua về số tập để bù số tiền tài trợ!

Nhưng ý đồ quảng cáo của THP "quá lộ"! Việc để logo trong trường quay, chạy bảng chữ hay spot quảng cáo là bình thường, nhưng đằng này ngay cả bài hát cổ động cho chương trình cũng phải có cụm từ "to be number one"(!), rồi quay ngoại cảnh giới thiệu các vận động viên tham gia hành trình leo núi, thấy người nào cũng uống Trà xanh 0 độ và nước tăng lực Number One! Có cần phải làm thế không!?

NHẤT NGUYÊN